Zondag 19 februari 2017

Filosofisch Café

Vertrouwen (in de politiek)

Spreker is Frits Achterberg uit Eexterveenschekanaal. Hij bijt de spits af met een onderwerp dat belangrijke maatschappelijke en filosofische aspecten heeft: vertrouwen. Vanwege de actualiteit van de Tweede Kamerverkiezingen wordt de link gelegd met het functioneren van ons democratisch stelsel. Frits is van oorsprong historicus (expert in de begeleiding van startende en senior docenten in het voortgezet onderwijs en hun loopbanen en in het ontwikkelen van vernieuwende leertrajecten) en werkt als coach, consultant, ontwikkelaar en auteur.

Wat kun je verwachten?

Frits nodigt de bezoekers uit om met elkaar in gesprek te gaan over vertrouwen, in het bijzonder in de politiek. Is het vertrouwen in de politiek te paard weggesneld en achter de horizon verdwenen? De hoefslag is buiten gehoorsafstand, terwijl de voetstappen van terugkeer nog niet in de verste verte te horen zijn. Wat is er aan de hand?

Samen nemen we het begrip ‘vertrouwen’ en ‘betrouwbaarheid’ onder de loep: wat betekenen die eigenlijk en waarom zijn zij zo belangrijk voor een soepel functionerende samenleving? Vertrouwen blijkt meerdere betekenissen te hebben en verschillende verwachtingen te voeden.

Tegenover vertrouwen staan wantrouwen en argwaan. Fukuyama stelt vast dat het (cynische?) geloof dat alle instituties open staan voor corruptie tot een doodlopende weg van compleet wantrouwen leidt. Hoe kan een democratie dat overleven?

We verkennen in deze bijeenkomst met elkaar aspecten van het onderwerp ‘vertrouwen’ in filosofische zin, en in relatie tot onze democratie en samenleving. Frits houdt een inleiding over begrippen en thema’s die met vertrouwen samenhangen en die we vervolgens samen nauwkeurigheid en nuance geven. Het probleem rond vertrouwen wordt toegespitst in een probleemstelling waarover we in gesprek gaan op basis van een paar harde gespreksafspraken. Zo kunnen we een discussie op gang houden in plaats van die te polariseren in allerlei feitenvrije stellingnames.

Samen kijken we na afloop of de gespreksafspraken concreet genoeg zijn geweest. En met die misschien bijgestelde aanpak kunnen we op basis van een politiek probleem dat vanuit de groep wordt aangebracht – en besproken, zien of die aanpak bijdraagt tot verheldering en voortgang.

Frits rond het geheel af met een voorbeeld hoe we vertrouwen kunnen leren en een voorstel om – ook met behulp van een aanpak gestoeld op gezamenlijke afspraken voor discussie en respectvolle dialoog – politici (of de politiek) dichterbij de kiezers te brengen. Dan hebben we een begin gemaakt om een belangrijk sociaal en politiek thema handen en voeten te geven.